Nhà đầu tư mới nên đầu tư dài hạn hay ngắn hạn?

Trong bối cảnh thị trường tài chính biến động không ngừng, việc lựa chọn nên đầu tư dài hạn hay ngắn hạn trở thành bài toán quan trọng với mọi nhà đầu tư. Mỗi chiến lược đều có ưu – nhược điểm riêng, phụ thuộc vào mục tiêu tài chính, khẩu vị rủi ro và khả năng quản lý danh mục của từng người.

Bài viết này sẽ giúp bạn phân tích, so sánh và xác định đâu là hướng đi tối ưu để tối đa hóa lợi nhuận và phát triển bền vững trong dài hạn.

So sánh tổng quan đầu tư tài chính dài hạn và ngắn hạn 

Đầu tư tài chính dài hạn 

Đầu tư tài chính dài hạn là chiến lược trong đó nhà đầu tư mua và giữ tài sản trong khoảng thời gian dài, với kỳ vọng nắm giữ từ 3-10 năm trở lên, thậm chí là lâu hơn.

Mục tiêu của đầu tư dài hạn là nhằm tạo ra lợi nhuận ổn định và bền vững theo thời gian thông qua sự tăng trưởng giá trị tài sản và hiệu ứng lãi kép. Những hình thức đầu tư dài hạn thường gặp có thể kể tới:

• Đầu tư chứng khoán
• Đầu tư bảo hiểm
• Đầu tư Bất động sản 
• Vàng 

Lợi thế lớn nhất của đầu tư dài hạn là tận dụng được hiệu ứng lãi kép. Khi bạn tái đầu tư cổ tức và lợi nhuận vốn, số tiền này sẽ tiếp tục sinh lời, tạo ra vòng xoáy tăng trưởng theo cấp số nhân. 

Ngoài ra, đầu tư dài hạn còn giúp bạn vượt qua được các đợt suy giảm ngắn hạn của thị trường. Thêm vào đó, chi phí giao dịch và thuế của đầu tư dài hạn sẽ thấp hơn đáng kể do ít giao dịch mua bán, giúp bạn giữ được nhiều lợi nhuận hơn trong tay.

Tuy nhiên, hình thức đầu tư này vẫn tồn tại một số nhược điểm như: 

• Tính thanh khoản thấp
• Phải đánh đổi chi phí cơ hội
• Đầu tư dài hạn đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỷ luật cao

Đầu tư Tài chính ngắn hạn 

Đầu tư tài chính ngắn hạn hay còn gọi là đầu tư lướt sóng là những khoản đầu tư có thời hạn thấp, thường chỉ trong vòng 1 năm.

Trong khi nhà đầu tư dài hạn phải chờ nhiều năm để thấy kết quả, một lần đầu tư lướt sóng đúng mã có thể kiếm 5-10% lợi nhuận chỉ trong vài ngày. Hình thức đầu tư này còn có tính thanh khoản cao cho phép bạn rút vốn bất cứ lúc nào.

Những hình thức đầu tư ngắn hạn thường gặp có thể kể tới:

• Đầu tư chứng khoán ngắn hạn
• Quỹ mở trái phiếu
• Trái phiếu doanh nghiệp

Dù đi kèm lợi nhuận cao, nhưng rủi ro cao và tỷ lệ thất bại lớn là vấn đề nghiêm trọng nhất của Đầu tư Tài chính ngắn hạn. Bạn rất dễ bị cuốn theo các biến động bất thường do không thực sự hiểu rõ thị trường, dẫn đến hiện tượng “mua đỉnh bán đáy”. 

Vậy nên đầu tư dài hạn hay ngắn hạn 

Nhìn tổng quan có thể thấy, đầu tư tài chính ngắn hạn tuy rằng mang lại lợi nhuận nóng, nhưng rủi ro thu lỗ rất cao và không ổn định. Ngược lại, đầu tư tài chính dài hạn mặc dù an toàn hơn, ổn định hơn nhưng yêu cầu nhà đầu tư cần kiên trì và phải biết cách nhìn nhận thị trường.

Mỗi hình thức đầu tư đều mang lại những ưu, nhược điểm riêng. Nhà đầu tư cần xem xét tới số vốn, mục tiêu cũng như kinh nghiệm đầu tư của bản thân để lựa chọn được loại hình đầu tư phù hợp nhất.

• Đầu tư ngắn hạn: Nếu nhà đầu tư là người có tiền nhàn rỗi, am hiểu về thị trường cùng với khả năng chịu đựng rủi ro, cũng như có thời gian theo dõi diễn biến của tài sản, đầu tư ngắn hạn sẽ là một lựa chọn tối ưu.
• Đầu tư dài hạn: Nếu nhà đầu tư đã thiết lập một mục tiêu đầu tư và kế hoạch tài chính trong dài hạn, cũng như không muốn tốn quá nhiều thời gian vào việc theo dõi thị trường và quản lý tài sản, đầu tư dài hạn luôn là lựa chọn tốt nhất.

Theo chia sẻ của những nhà đầu tư dày dặn kinh nghiệm, để hạn chế tối đa rủi ro tài chính thì nên kết hợp cả hai loại hình đầu tư ngắn hạn và dài hạn. Tương ứng với số vốn nhà đầu tư có thể bỏ ra, nhà đầu tư có thể điều tỷ lệ giữa hai loại hình để đem lại được lợi nhuận cao nhất.

Những câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi muốn đầu tư cả ngắn hạn và dài hạn có được không? 

Có, và thực tế đây chính là cách tiếp cận mà nhiều nhà đầu tư đang áp dụng. Họ thường đa dạng hóa danh mục bằng cách kết hợp cả hai hình thức đầu tư ngắn hạn và dài hạn.

Việc kết hợp này không chỉ giúp bạn cân bằng giữa tính thanh khoản và tiềm năng tăng trưởng, mà còn giảm thiểu rủi ro tổng thể của danh mục. Cùng chúng tôi tham khảo cách phân bổ tài sản cho đầu tư dài và ngắn hạn.

• Phần “Lõi” (Core – 70-80% tài sản): Dành cho các khoản đầu tư dài hạn, an toàn, bền vững (Quỹ ETF, cổ phiếu blue-chip).
• Phần “Vệ tinh” (Satellite – 20-30% tài sản): Dành cho các cơ hội đầu tư ngắn hạn, có tính rủi ro cao hơn để tìm kiếm lợi nhuận đột phá.

Khi nào thì không nên đầu tư dài hạn?

Mặc dù đầu tư dài hạn được chứng minh là hiệu quả hơn trong hầu hết các trường hợp, vẫn có những tình huống cụ thể mà bạn KHÔNG nên áp dụng chiến lược này:

• Khi bạn chưa có quỹ dự phòng tài chính: Nếu bạn không có quỹ dự phòng (ít nhất 3-6 tháng chi phí sinh hoạt) để đối phó với các tình huống khẩn cấp như mất việc, bệnh tật, hoặc sửa chữa nhà cửa đột xuất, bạn có thể buộc phải bán tháo tài sản đầu tư vào thời điểm xấu nhất – khi thị trường đang giảm – và chịu lỗ nặng.
• Khi bạn cần dùng một khoản tiền lớn trong tương lai gần: Nếu bạn đang tiết kiệm để mua nhà, cưới hỏi, đi du học, hoặc bất kỳ mục tiêu tài chính nào cần đạt được trong vòng 1-3 năm, đừng đầu tư vào cổ phiếu hoặc các tài sản biến động cao. Trong ngắn hạn, thị trường có thể giảm 20-30% và phục hồi mất nhiều năm. Nếu bạn cần rút vốn đúng lúc thị trường xuống, bạn sẽ phải chấp nhận thua lỗ. Thay vào đó, hãy chọn các kênh an toàn hơn như tiết kiệm kỳ hạn, trái phiếu ngắn hạn, hoặc quỹ đầu tư rủi ro thấp.

• Khi bạn đầu tư vào tài sản “hao mòn giá trị”: Không phải tài sản nào cũng tăng giá theo thời gian. Một số tài sản giảm giá trị theo thời gian dù không bị biến động thị trường như bất động sản ở khu vực quy hoạch xấu… Giữ lâu những tài sản này không mang lại lợi nhuận, thậm chí còn âm. Khi nhận ra dấu hiệu suy giảm không thể đảo ngược, hãy cắt lỗ và chuyển sang tài sản khác thay vì ôm lỗ mãi mãi.
• Khi bạn không đủ kiên nhẫn và dễ dao động tâm lý: Đầu tư dài hạn đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỷ luật và khả năng kiểm soát cảm xúc. Nếu dễ bị cảm tính khi đưa quyết định tài chính, hãy bắt đầu với số tiền nhỏ để rèn luyện tâm lý trước, hoặc cân nhắc giao danh mục cho quỹ đầu tư chuyên nghiệp quản lý giúp.

Tôi nên dành bao nhiêu thời gian để nghiên cứu thị trường mỗi tuần?

Thời gian bạn cần dành để nghiên cứu thị trường phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược đầu tư bạn đang theo đuổi:

• Đầu tư dài hạn (Buy & Hold): Nếu bạn áp dụng chiến lược mua và giữ với các quỹ chỉ số hoặc cổ phiếu blue-chip, bạn chỉ cần dành 2-3 giờ mỗi tháng (không phải mỗi tuần) để đánh giá lại danh mục, đọc báo cáo tài chính quý của các công ty bạn nắm giữ, và cập nhật các tin tức vĩ mô quan trọng. 
• Đầu tư lướt sóng/ngắn hạn: Với chiến lược ngắn hạn, bạn cần dành 5-10 giờ mỗi tuần để phân tích kỹ thuật, theo dõi các mức hỗ trợ/kháng cự, và xác định điểm vào lệnh tối ưu. 

Tuy nhiên, đừng để đầu tư ăn mòn thời gian của công việc chính và cuộc sống cá nhân. Nếu bạn là người đi làm toàn thời gian và không thể dành nhiều hơn 5 giờ/tuần cho đầu tư, hãy tập trung vào chiến lược dài hạn với mô hình Core-Satellite.

Dành 80% tài sản cho Core (một khoản đầu tư dài hạn chủ chốt, chỉ cần review hàng tháng), và nếu muốn “thử vận may” với ngắn hạn, chỉ dùng 20% cho Satellite (các khoản ngắn hạn khác) và giới hạn thời gian nghiên cứu không quá 5 giờ/tuần. 

Dù đầu tư dài hạn hợp lý hơn, nhưng tôi mới bắt đầu, có nên chọn ngắn hạn để an toàn hơn không?

Đầu tư ngắn hạn không an toàn hơn đầu tư dài hạn, mỗi hình thức đầu tư đều mang lại những ưu, nhược điểm riêng. Theo chia sẻ của những nhà đầu tư dày dặn kinh nghiệm, để hạn chế tối đa rủi ro tài chính thì nên kết hợp cả hai loại hình đầu tư ngắn hạn và dài hạn. 

Tuy nhiên, nếu là người mới bắt đầu với ít kiến thức và kinh nghiệm, lựa chọn tối ưu nhất là bạn nên học thêm về đầu tư tài chính. Ngoài học từ sách vở, tham gia các khóa học Tài chính ngắn hạn, nhà đầu tư có thể tham khảo các chứng chỉ như CFA – được coi là “Bảo chứng vàng” cho năng lực Tài chính đầu tư.

Qua các môn học như Equity Investment hay Alternative Investments, người học sẽ nắm được tường tận cách đầu tư chứng khoản hoặc các khoản đầu tư thay thế (Vàng, Bất động sản…) đây là những kiến thức đặc biệt quan trọng trong thị trường cạnh tranh như hiện tại.

Ngoài ra, CFA cũng có rào cản học tập thấp, dù là người mới bắt đầu, chưa có nhiều kiến thức về đầu tư vẫn có thể tham gia học. Chương trình kết hợp giữa lý thuyết và giải case thực tiễn, giúp bạn nhanh chóng áp dụng kiến thức học được vào quá trình đầu tư.

Xem thêm: Chứng chỉ CFA là gì? “Bảo chứng vàng” năng lực nhà Đầu tư

Kết luận

Dù đầu tư dài hạn hay ngắn hạn đều có thể mang lại lợi nhuận, song lựa chọn phù hợp cần dựa trên mục tiêu tài chính, mức chấp nhận rủi ro và khả năng kiểm soát cảm xúc của nhà đầu tư. Hiểu rõ bản thân và chiến lược phù hợp chính là nền tảng để bạn xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả và bền vững.

Liên hệ với SAPP qua Fanpage hoặc Website nếu cần bất cứ hỗ trợ nào nhé!

• Fanpage: https://www.facebook.com/cfa.sapp / https://www.facebook.com/sapp.cfaonline/
• Website: https://sapp.edu.vn/
• Hotline: 19002225
• Youtube: https://www.youtube.com/@sapp-cfa